Đau bụng có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, bạn phải phân biệt đó là đau bụng mạn tính hay cấp tính. Nó được coi là bụng mạn tính nếu kéo dài hơn 3 tháng. Cơn đau bụng đó có thể hiện diện mọi lúc, hoặc đó là cơn đau âm ỉ lặp đi lặp lại. Trong trường hợp thứ hai, nó được gọi là đau bụng tái phát. Đau bụng cấp là những cơn đau bụng xảy ra đột ngột. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, các tác nhân của bệnh này không gây hại nhiều.

Nguyên nhân của đau bụng mạn tính

Bất kỳ ai bị đau bụng kéo dài thường đã đi khám bác sĩ một hoặc thậm chí vài lần. Lý do là vì đau bụng có thể do nhiều căn nguyên. Nếu cơn đau kéo dài hơn 1 tuần hoặc nếu tái phát thì cần đi khám. Nếu không có nguyên nhân nào được xác định, nó được gọi là đau bụng cơ năng. Dù những cơn đau bụng này vô hại, chúng có thể gây đau đớn, khó chịu cho người bệnh. Trong trường hợp này, cơn đau bụng mãn tính thường được kích hoạt bởi hiện tượng đầy hơi hoặc nó xảy ra giống như những cơn đau do co thắt.

Các triệu chứng khác có thể bao gồm đầy hơi và thay đổi nhu động ruột như tiêu chảy hoặc táo bón. Đau bụng dai dẳng cũng có thể do các bệnh lý thực thể như bệnh viêm ruột mãn tính (bệnh Crohn, viêm loét đại tràng), bệnh celiac, không dung nạp lactose hoặc fructose, viêm thực quản trào ngược, viêm túi thừa, viêm tuyến tụy, gan, túi mật, ung thư hệ tiêu hóa hoặc có thể các bệnh hoàn toàn không ảnh hưởng đến cơ quan tiêu hóa (ví dụ các bệnh về thận, đường tiết niệu, cơ quan sinh sản ở phụ nữ).

Nguyên nhân của đau bụng cấp tính

Đau bụng cấp là những cơn đau đột ngột xảy ra ở đường tiêu hóa. Đau bụng dữ dội đột ngột thường là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng. Một bằng chứng trọng có thể là nơi cơn đau đang xảy ra, ở vùng bụng trên, bụng dưới hoặc toàn bộ vùng bụng. Các triệu chứng khác cũng có thể là bằng chứng có thể cho nguyên nhân.

Nếu cơn đau dữ dội đột ngột xuất hiện ở vùng bụng, nếu nó tái phát, nếu mức độ đau giống như đau đại tràng hoặc nếu cơn đau trở nên càng ngày càng tồi tệ, thì đây thường là dấu hiệu cần cấp cứu y tế (đau bụng cấp tính; xem thêm các dấu hiệu cảnh báo đau bụng ). Một căn bệnh gây đe dọa tính mạng có thể là nguyên nhân gây ra những triệu chứng này. Trong trường hợp nghi ngờ bệnh bạn nên đi khám ngay.

Tại sao cơn đau bụng đôi khi lại xảy ra đột ngột?

Nguyên nhân có thể gây ra cơn đau cấp tính ở bụng có thể là nhiễm trùng đường tiêu hóa, tắc ruột, viêm phúc mạc, loét dạ dày, đau bụng (đau túi mật hoặc thận), viêm túi mật, viêm tụy hoặc viêm ruột (ruột non, ruột kết, ruột thừa). Tuy nhiên, không phải nguyên nhân nào cũng ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Chấn thương nội tạng, vỡ động mạch bụng, tắc động mạch bụng hoặc đau tim cũng có thể gây đau dữ dội ở bụng.

Nguyên nhân phổ biến của cơn đau bụng xuất hiện đột ngột là do nhiễm trùng đường tiêu hóa với các triệu chứng điển hình như tiêu chảy, nôn mửa, sốt và đau bụng quặn thắt từng cơn.

Dấu hiệu đau bụng

  • Nếu có các dấu hiệu sau đây, hãy đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt:
  • Sốt cao
  • Đau trong đêm
  • Có máu trong bãi nôn, phân hoặc nước tiểu
  • Ăn mất ngon
  • Giảm cân
  • Khó nuốt
  • Nôn mửa dữ dội hoặc thường xuyên
  • Tiêu chảy nặng
  • Vàng da
  • Bụng đầy hơi

Đau bụng trong rối loạn tiêu hóa chức năng

Đau bụng trong các bệnh đường tiêu hóa chức năng không có nguyên nhân cụ thể. Cơn đau có thể ảnh hưởng đến dạ dày, bụng trên, ruột hoặc bụng dưới. Đối với một số người, cơn đau xảy ra ở cả dạ dày và ruột. Đặc trưng của bệnh này là các triệu chứng thường chỉ xảy ra vào ban ngày chứ không phải ban đêm, không có triệu chứng hoặc ngắt quãng, cơn đau lan tỏa và không phải lúc nào cũng xuất hiện cùng một chỗ và cơn đau tăng lên rõ rệt khi căng thẳng. Đau bụng thường đi kèm với đầy hơi, chướng bụng, táo bón.

Phải làm gì với đau bụng cơ năng?

❶ Nên ăn nhiều bữa nhỏ hơn là ăn nhiều bữa cùng một lúc. Ăn có cẩn thận, chậm, nhai kĩ, đừng để bản thân bị phân tâm.

❷ Chọn thức ăn nhẹ và tránh thức ăn cay, mặn, ngọt, cay hoặc béo. Xác định những loại thực phẩm không phù hợp và loại bỏ chúng ra khỏi thực đơn.

❸ Thức uống không đường sẽ giúp hỗ trợ đường ruột và bình thường hóa nhu động ruột. Nếu không có đủ nước, quá trình tiêu hóa sẽ bị ngừng lại. Hậu quả: cảm giác căng, đầy bụng kèm theo đau dạ dày.

❹ Hạn chế rượu bia, cà phê và thuốc lá. Giảm bớt căng thẳng. Các phương pháp thư giãn như tập thở, tập luyện tự sinh, yoga thường có thể làm giảm nhẹ các triệu chứng.

❺ Mặc quần áo chật có thể gây khó tiêu do áp lực lên vùng dạ dày làm rối loạn tiêu hóa. Nếu thường xuyên bị đau bụng, bạn nên mặc quần áo rộng rãi, thoải mái.

❻ Một phương pháp chữa đau dạ dày tại nhà đã được kiểm chứng là chườm ấm. Cho dù là chai nước nóng, bọc khoai tây hay tắm nước nóng, hơi nóng sẽ làm thư giãn các thớ cơ và do đó làm giảm co thắt trong hệ tiêu hóa và giảm nhẹ cơn đau.

❼ Các loại thuốc dưới dạng thuốc thảo dược đã được chứng có thể giúp giảm đau rõ rệt cơn đau ở đường tiêu hóa (ví dụ: Dipermin với tinh dầu Bạc hà Âu và Thì là Ai cập hàm lượng cao dành cho các trường hợp bệnh rối loạn tiêu hóa.

Tại sao dầu Bạc hà là thuốc giảm đau?

Bạc hà được biết đến như một loại cây thuốc từ xa xưa, từ thế kỷ XVII. Nó là một trong những cây thuốc hiệu quả nhất cho các vấn đề về đường tiêu hóa và do đó còn được coi như là thảo mộc chữa đau bụng. Các tế bào vảy tuyến trên bề mặt lá là thành phần chính chứa tinh dầu Bạc hà.

Tinh dầu Bạc hà Âu có tác dụng giảm đau vì nó có thể liên kết với các thụ thể cảm lạnh (thụ thể TRPM8). Các thụ thể này cũng nằm trong niêm mạc ruột. Kích thích lạnh được kích hoạt bởi sự kết hợp của tinh dầu Bạc hà với thụ thể này, giúp ngăn chặn việc truyền các cơn đau từ ruột. Tinh dầu Bạc hà cũng có tác dụng thư giãn cơ ruột. Điều này cũng làm giảm đau bụng do co thắt.